sexta-feira, agosto 11, 2006

Capítulo VIII. De cómo los bailarines me pueden poner francamente nervioso


Normalmente, cuando hay conflictos en un grupo por dinero, los que piden lo mismo que los demás tienen la razón. Después de todo, cada músico es importante, ¿o no? Todos sufren y padecen con las giras, todos tocan un instrumento, tienen que hacer lo mismo. Pero, por lo menos según yo, hay una excepción. ¿Recuerdan aquel miembro de Prodigy, un hombre cuya función en el grupo sólo consistía en bailar? Nada personal, pero si alguien como el pide el mismo dinero que los demás, no lo merecería. ¿Qué no sería prescindible un hombre que no hace más que bailar? En fin, quizás si bailara muy bien o si tuviera un encanto sexual irresistible o por lo menos si hiciera coros. Yo qué sé, algo más. Pero nada, sólo bailar.
Pensando en Prodigy, quizás era justificada su presencia. Después de todo, es un grupo que musicalmente non tiene mucho que dar de sí. Por lo menos que lo pasen bien. Pero, ¿y Happy Mondays? Sinceramente, no esperaba encontrar otro personaje como ése. Y ahí estaba Shamed Bez, arriba del escenario bailando, aplaudiendo y recorriendo de un lado al otro el espacio ante mi más sincero desconcierto. Es algo que nunca había visto en vivo por lo que no sabía muy bien cómo reaccionar. Tengo que aceptar que, a esas alturas, lo que menos se me antojaba era ponerme a bailar: la noche ya había sido larga y estaba lo suficientemente cansado como para agradecer unos minutos sentado. Sólo podía, desde mi cómodo asiento (léase suelo de concreto), ver como el dicho hombre perdía unos cuantos kilos en el caluroso Mediterráneo. Pero había un momento cuya llegada temía mucho: ¿y si algún músico empezaba a presentar a sus compañeros? ¿Que había que hacer? ¿La gente aplaudiría cuando nombraran a Shamed Bez? Yo no, francamente, pero aun así... Afortunadamente, ese momento no llegó. Pasaron los minutos, recuperé un poco de fuerzas y, antes de que terminara el concierto, continué con mi recorrido por el festival buscando un grupo que no me pusiera tan incómodo como esos Happy Mondays. Sí, genial el “Pills’n’Thrills and Bellyaches” de ya hace muchos años, pero prefería un grupo menos inquietante, no lo sé, quizás hasta relajante. ¿Y si bajaba del escenario a bailar entre la gente? No, no, mejor alejarse un poquito.

segunda-feira, agosto 07, 2006

Capítulo VII. De como descubrimos que el pop se hace a cabezadas (em castelán)


Hace ya un año tuve la suerte de ver a Nick Cave en concierto, uno de los iconos de la música de los ochenta. Era interesante ver a la gente que asistí al concierto: jóvenes con deseos de ver a una leyenda, despistados que no sabían muy bien de qué se trataba eso e, por supuesto, los fieles seguidores de Cave. Yo, sinceramente, disfruté mucho del concierto, pero no pude dejar de sentir que me perdía de la mitad de lo que pasaba allí, seguramente porque Nick Cave no es un icono de mi generación. Me pasó todo lo contrario viendo a un grupo de escoceses que ya son una indiscutible leyenda en la historia del pop de los 90.
Después de recorrer escenarios a lo largo de varias horas, en el Fórum finalmente cayó la noche y, poco a poco, la gente empezó a acercarse al que era el escogido para presenciar a Belle & Sebastian. Las leyendas en torno a Stuart Murdoch o a Stevie Jackson son numerosas y el grupo no siempre estuvo lejos de los escándalos (¿qué fue de Isobel Campbell?...) pero no hay nada como verlos en vivo y dar forma a las voces que desde hace diez años dominan la escena pop. ¿Qué hacer con ocho personas en vivo? Pues, por lo menos desde donde estaba yo, parece que lo tienen muy claro: pasarlo bien. Cambiando instrumentos e roles a lo largo del concierto, Belle & Sebastian conquistan a propios y a extraños con canciones que nadie sabe muy bien cómo bailar, pero que todos bailan. Murdoch, haciendo honor a su nombre, juega a director de orquestra, no sólo con la suya, si no que también con el público que responde como si fuera una marioneta y Murdoch tuviera los hilos. Baja del escenario, camina entre el público y bromea a la menor oportunidad.
De todos modos, seguramente la sorpresa la dio Jackson con una personalidad que deja en evidencia que Belle & Sebastian no es un grupo de un solo hombre. Fue el, sin duda, quien dio los mejores momentos de la noche: después de una tórrida hora mediterránea -literalmente, el calor era asfixiante-, cuando hasta Murdoch estaba asombrado por ver a Jackson todavía con su chaqueta puesta, nos regaló la visión de un hombro y volvió a ponerse la chaqueta, como si nada; ya hacia el final, fue poseído por el espíritu de Zidane y vio en Murdoch a Materazzi dándole un cabezazo en el estómago y derribándolo al suelo.
Y, después del éxtasis con “Electronic Renaissance”, de nuevo con el friquismo de Jackson ocultándose del público, “I’m a Cuckoo” y “Funny Little Frog”, Murdoch tuvo que negarse a complacer al respetable porque, si no recordaba mal, la noche aún era joven y otros grupos tenían que ocupar el escenario (The Cardigans, ¿qué más da?). Hora y media que supo a poco (a casi nada) y dejó a todos con ganas de más. Sí, la noche era joven, pero lo mejor estaba visto. Las leyendas irían a otro lado a seguir haciendo de las suyas.

Capítulo VII. De como descobrimos que o pop se fai a cabeçalhos


Há um ano xa tive a sorte de ver a Nick Cave em concerto, um dos íconos da música dos oitenta. Era interessante ver à xente que assistiu ao concerto: moços com desexos de ver uma lenda, despistados que nom sabiam mói bem de que se tratava iso e, por suposto, os feles seguidores de Cave. Eu, sinceramente, desfrutei muito o concerto, mas nom poide deixar de sentir que me perdia da metade do que passava alí, seguramente porque Nick Cave nom é um ícono da minha xeraçom. Passou-me todo o contrario vendo a um grupo de escoceses que xa som uma indiscutível lenda na história do pop dos 90.
Depois de percorrer escenârios ao longo de várias horas, no Fórum finalmente fixou-se de noite e, pouco a pouco, a xente foi achegando-se ao que era o escolhido para presenciar a Belle & Sebastian. As lendas em torno a Stuart Murdoch ou a Stevie Jackson som numerosas e o grupo nom sempre estivo lonxe dos escândalos (que foi de Isobel Campbell?...) mas nom há nada como ver-os em vivo e dar forma às voces que desde há dez anos dominam a escena pop. Que fazer com oito pessoas em vivo? Pois desde onde estava eu, parece que o tenhem mói claro: pasar-o bem. Cambiando instrumentos e roles ao longo do concerto, Belle & Sebastian conquistam a próprios e a estranhos com cançóns que ninguém sabe mói bem como bailar, mas que todos bailam. Murdoch, fazendo honor ao seu nome, xoga a director de orquestra, nom so coa sua, se nom também co público que responde como se fora uma marioneta e Murdoch tivera os fios. Baixa do escenârio, caminha entre o público e fai brincadeiras à menor oportunidade.
De todos os xeitos, seguramente a sorpresa deu-a Jackson cuma pessoalidade que deixa em evidência que Belle & Sebastian nom é um grupo dum so home. Foi el, sem dúvida, quem deu os melhores momentos da noite: depois duma tórrida hora mediterrânea -literalmente, o calor era asfixiante-, cando ata Murdoch estava assombrado por ver a Jackson ainda coa sua chaqueta enriba, regalou-nos a viçom dum hombreiro e volveu a se por a chaqueta, coma se nada; cara ao final, foi poseido polo espírito de Zidane e viu em Murdoch a Materazzi dando-e um cabeçalho no estômago e derribando-o ao chan.
E, depois do êxtase com “Electronic Renaissance”, de novo co friquismo de Jackson ocultando-se do público, “I’m a Cuckoo” e “Funny Little Frog”, Murdoch tivo que se negar a comprazer ao respeitável porque, se nom lembrava mal, a noite ainda era nova e outros grupos tinham que ocupar o escenârio (The Cardigans, que mais da?). Hora e média que soupo a pouco (a case nada) e deixou a todos com ganas de mais. Si, a noite era nova, mas o melhor estava visto. As lendas iriam a outro lado a seguir a fazer das suas.

sexta-feira, junho 16, 2006

Capítulo VI. O Profundo Sur chega a Compostela. Uma noite com Drive by Truckers


Muitas veces fala-se do profundo sur. Terra da que ninguem se lembra sumida nas planícies e os pastisais de algúms dos territórios mais conservadores dos Estados Unidos. Aquel território que por muito tempo (e mesmo agora nalgumas zonas) foi terra de ninguem. Vilas que, às veces, só tenhen uma estrada que as comunica co exterior. Com sorte, esta pode ser a ruta 66. Comunidades que votan a Bush nas eleçóns, que nom saben onde está Afganistán e coidan que Espanha é um rancho. Terra que configura o imaxinário gringo, plagada de lendas, de whisky e de longas xornadas de trabalho.
Nembargante, é a terra de Bruce Springsteen, de Bob Dylan, das lendas da música popular gringa da segunda metade do século XX. Alí é onde naceu o jazz, o blues, o rock mais tradicional. ¿Como é que pasa isto que, em princípio, pareceria ser contraditório? Seguramente pola mesma causa pola que Stuart Murdoch é tan relixioso ou Cat Power tan insegura. Suponho que ai preguntas que é melhor nom facer-se. ¿Qué causas secretas fan que existan grupos coma Drive by Truckers? Sinceramente, nom o sei pero neles atopamos uma increíbel mestura entre elementos desa terra mítica que conforman uma banda cuma enerxia vital que parece case involuntária.
A noite empeza com dúbidas. Os teloneiros decepcionan e um curioso grupo de rockeiros cuarentóns com chaquetas de cueiro e moços co cabelo moi longo e com tatuaxes nos brazos empezan a encher a Sala Capitol. Cando nom sabes que esperar, o melhor é nom esperar nada. Así, no segundo em que Drive by Truckers aparecen no escenário, a noite nom pode mas que melhorar. Tres camioneiros, uma mulher que quisera nom facer-se notar e um home demasiado pequeno para ser o baterista dun grupo com tanta forza. As dúbidas van-se co primeiro acorde e os músicos empezan a destrozar os tímpanos da escasa pero completamente entregada audiéncia. Un circo a tres pistas -tres vocalistas que se ceden o turno sem nengum tipo de protagonismo- fai-se presente cuma confianza que só a sua longa traxectória pode permitir. Um grupo de rock clásico no sentido mais amplio da palabra sen nengum pero. Guitarras contundentes com solos que demostran a interpretaçom que Drive by Truckers fai da fonte da que beben: o sur gringo com todo o que implica. A bateria cala a todo aquel que pretenda falar mentres eles tocan no local. Quizais o único que pode dar mágoa é o desapercebida que pasa uma excelente baixista cos coros de quem a noite seria redonda. Pero ata nese punto nom ai muito que recriminar-es: as voces presentes poden ser tam profundas coma o mesmo sur ou tan agudas coma anxos alcoolizados num bar de camionéiros.
Despois de duas horas e média de contundentes motivos polos que nom esquecer-se deste concerto, a noite chega ao seu fin. E mentres os camionéiros falan co público e dan autógrafos -e eu empezo a notar os zumbidos nos oidos que me durarán umas horas-, pregunto-me em que consiste ese mistério que garda com tantas ciumes o profundo sur. Nom ai resposta posíbel e quizais é melhor así. Na minha cabeza fica a impreçom de que os filhos pródigos do sur ainda terán muitos irmaos cos que compartir escenários.

segunda-feira, novembro 21, 2005

Capítulo V. De cómo ser friqui sin morir en el intento. La variante gallega


Ante la pregunta de ¿qué es ser freaky (friqui o como mejor les parezca)? siempre es muy difícil responder. Lo más fácil es hacer referencia al término inglés. Después de todo de ahí viene la expresión. Pero fuera de ese principio de similitud poco se puede hacer para ser comprendido cuando alguien es ajeno a un término que en Galiza se usa tan recurrentemente. Los intentos, con mucha probabilidad, siempre terminarían en definiciones tautológicas, enemigas tan encarnizadas de los lexicólogos. Yo, por mi parte, no puedo explicarle de mejor forma que dando ejemplos de friquismo, como se viven día a día en Santiago.
Algo que es muy enriquecedor en las clases de este lado del Atlántico es que la gente que asiste puede venir de licenciaturas muy distintas. En el caso de las clases de doctorado, el fenómeno, por lo menos el filología románica, no es tan generalizado, pero siempre algo habrá. Este año, por ejemplo, hay historiadores, historiadores del arte, además de filólogos de lo más heterogéneos. El año pasado el panorama no era tan variado, pero aún así había grandes experiencias. Estaba, por ejemplo, el tetracéfalo, como un amigo los bautizó. Cuatro filólogos clásicos que nunca se separan (un ser con cuatro cabezas) y nunca hablan con el mundo exterior. No sé cómo lo logran, pero es así. Siempre, donde sea que los veas, están los cuatro hablando sólo entre ellos en voz muy baja. Uno pensaría que en clases de literatura clásica serían los que más intervendrían con comentarios o cuando teníamos que hacer la traducción de los textos, pero no, inmutables, ni una palabra. Es decir: ejemplo de friquismo número uno.
En otra clase, de épica germánica, evidentemente la mayoría de los alumnos eran de filología alemana. Éstos eran otro ejemplo de mutismo superlativo. Ellos serían cuatro o cinco y sólo éramos dos que no sabíamos nada de alemán. Lo curioso es que cuando había que hacer lecturas en voz alta de textos en clase (en alemán, aunque fuera del siglo XII), no eran capaces de hacerlo y no porque no supieran alemán, evidentemente. Permanecían callados, inmutables, incluso un compañero alemán. Todos, estoicos como piedras. Ahí no está el elemento friqui, sólo es curioso. Destaco a un par de compañeros como friquis por antonomasia. El profesor mostraba un petroglifo para hablar de una leyenda de la épica germánica y preguntó qué pensábamos que era un animal que aparecía en la imagen. Las respuestas eran más o menos lógicas (pueden ver la imagen aquí): perro, lobo.... En fin, un canino. Sin embargo, un compañero con evidentes y amplios conocimientos de cinegética dijo que por el rabo, se trataría de un zorro, pero por las orejas, de un lobo. La clase enmudeció ante tanta sabiduría y el profesor tuvo que dar de inmediato la solución, aún más friqui que este comentario. Se trataba de una nutria... Ejemplo de friquismo número dos. No puedo dejar de comentar que otro de los compañeros de filología alemana disfrutaba mucho haciendo comparaciones entre los cantares de épica germánica y las películas de Hollywood. Funcionaba como un parámetro de comparación: “No, no se parece mucho a las películas de Hollywood. Sí, este cantar es más como las películas de Hollywood.” Otro claro ejemplo de friquismo.
Pero la vida entera está plagada de episodios friquis. Un amigo asturiano, por ejemplo, se llama Pachu y en la lista de asistencia de un congreso de materia artúrica lo pusieron entre interrogaciones, como si se negaran a aceptar la posibilidad de que se llamara así. (Tengo que agregar que eso nunca me ha pasado a mí con mi segundo nombre, que produce una imposibilidad de ser pronunciado, pero nunca la duda de su propia existencia). Mi compañero de departamento escuchó una vez por la calle cómo un heroinómano llegaba con una bolsa con donas, le ofrecía una a otro y éste, negando, le contestaba “No, tío, no. Yo paso de eso que es pura química”... Sin comentarios. El friquismo por estos rumbos está en el ambiente como se puede comprobar cuando ves en los despachos de los profesores fotos de Harrison Ford, escuchas en los de otros música de “Saturday night fever”, encuentras a extranjeros radicales que exigen falar em galego, porque estamos na Galiza (a veces, lo acepto, tiendo hacia ese extremo).
La vida cotidiana es así. Este mismo viernes fui a cenar a casa de una amiga y la situación degeneró tanto que acabamos representando la última cena y cantando canciones de series infantiles de la televisión, versos latinos o poemas islandeses por la calle. Una noche cualquiera en Santiago de Compostela.
En casa tenemos varios amigos interesantes que evidencian esta tendencia. En el cuarto de la lavadora habita o galego. Claro, como los gallegos son pequeños, sólo uno de ellos podría vivir ahí. Además, comparten casa con nosotros la Vaca Épica (ahora mismo amarrada por razones inconfesables), Chuchi (una perra con serios problemas de drogas y autoestima), Missy (la perra hawaiana), Flim (la tortuga sin cuello) y a Xoaninha (la catarina). Hay que agregar que tanto Flim como a Xoaninha viajaron con nosotros a Benicàssim y disfrutaron mucho la estancia, gracias.
Ahora, hablando con mis compañeros de departamento, recordamos muchos otros episodios, pero esto bien podría ser el cuento de nunca acabar, así que me detengo. Después de todo, el friquismo no se conoce hasta que se vive. Los invito a todos, pues, a que vivan el friquismo.